Governance and Global Affairs Blog

Waar zijn de Bestuurskundigen in het publieke debat?

Waar zijn de Bestuurskundigen in het publieke debat?

In een tijd van fact-free politics is het belangrijk dat wetenschappers zich met het publieke debat bemoeien. Toch viel ons iets op: waar zijn de bestuurskundigen in het publieke debat?

De achtergrond van maatschappelijke problemen is het werkterrein van bestuurskundigen. De nuance die geboden kan worden mist. Tijd voor bestuurskundigen om zich te gaan mengen in het debat.

Fact-free politics beheersen de berichtgeving. Er wordt gereageerd op elke tweet, op elke uitspraak van een politicus. Burgers worden geïnformeerd door een scala van praatprogramma’s die de waan van de dag doornemen. Wetenschappers schuiven daar aan om hun analyses te geven over de hypes. De aandacht ligt bij woorden en bij de politicus. De hype domineert, maar de werkelijkheid van het dagelijks handelen blijft achterwege.

Het bestuurskundig perspectief
Een bestuurskundig perspectief op de overheid is belangrijk, maar niet vanzelfsprekend. Als er iets te bespreken valt over een verandering bij de overheid schuiven meestal politicologen aan bij praatprogramma’s. Zij geven hun analyses over waarom politici niet slagen in hun beleidsdoelstellingen. De extra dimensie die inzicht in het ambtelijk apparaat biedt, mist. Bestuurskundigen verdiepen zich juist in de handen aan het stuur in plaats van de ingegeven route op het navigatiesysteem. Zij zien obstakels die een geplande route niet kent. Zij zien de praktische problemen en manoeuvreren hier omheen. Door enkel te kijken naar degene aan de top verlies je het échte verhaal. Neem bijvoorbeeld de reorganisatie van de Belastingdienst. Natuurlijk was er aandacht voor de positie van Staatssecretaris Wiebes. Had hij geen fouten gemaakt in zijn beleid? En wat zouden de politieke consequenties zijn? Juist zo’n debat vraagt om bestuurskundigen met kennis van het management van publieke organisaties. Wetenschappers die weten hoe moeilijk het is om een organisatieverandering in de publieke sector te bewerkstellingen.

Laten we een ander voorbeeld nemen. Het decentraliseren van de zorg. Deze moeilijke transitie zorgde voor veel druk op gemeenten. Bovendien heeft het ingrijpende gevolgen gehad voor het privéleven van de burger. Gemeenten hadden gewaarschuwd voor de snelheid van de invoering en het gebrek aan middelen. Terwijl in het debat de voordelen van maatwerk worden bejubeld, lag de focus in de media niet op wat dit betekent voor een beleidsmedewerker of uitvoerder op de werkvloer. Juist daar kan een bestuurskundige inzicht in bieden. De handen aan het stuur, in dit geval de zorgprofessionals, zagen de obstakels al.

Of neem ProRail. Dat deze organisatie nu omgevormd wordt tot een ‘zelfstandig bestuursorgaan’ (zbo) is bij uitstek een bestuurskundig onderwerp. Hoewel een enkele dappere bestuurskundige zich met een artikel waagde aan dit onderwerp, zat er ‘s avonds geen bestuurskundige bij Pauw die probeerde te reflecteren op deze grote hervorming. Van een organisatie die eerst buiten de overheid was geplaatst, werd deze nu weer teruggehaald door diezelfde overheid. Een trendbreuk. Maar waarom en wat houdt dit nu in? De markt lijkt niet altijd te kunnen leveren wat een overheid kan en wil, dus wat betekent deze stap voor de toekomst van de overheid?

Complexiteit van de overheid
De focus op woorden en de politicus zorgt voor het ontstaan van hypes. Wat er gebeurt achter de schermen en in het grotere geheel blijft achterwege. Dat is jammer want beleid zijn enkel woorden. Het gaat om hoe deze worden omgezet in acties die het verschil maken. Bestuurskunde slaat een brug tussen de problematiek van de samenleving en de bestuurlijke processen die erachter schuilgaan. In de wereld van vandaag is uitleg en begrip hiervan nodig.

Onverwachte verkiezingsuitslagen laten zien dat er een disconnectie is tussen de samenleving en de politiek. Maar de politiek zet enkel de route in het navigatiesysteem. De handen aan het stuur moeten juist belicht worden. Zij maken de complexiteit van de realiteit dagelijks mee. Zij zien de obstakels die burgers ervaren. Bestuurskundigen zijn uitstekend in staat om de disconnectie inzichtelijk te maken. Daarom start deze blog: om een bestuurskundige visie op de maatschappij te geven. Samen met collega’s van het Instituut Bestuurskunde en daarnaast ook van andere instituten binnen de Faculteit Governance and Global Affairs van de Universiteit Leiden zullen we (in ieder geval) tweewekelijks een blog plaatsen. Daarin kunnen we de achtergrond van maatschappelijke problemen beter duiden. Het doel is om de achterliggende vragen te beantwoorden die het publieke debat oproept. Wij hopen dat dit het begin is van meer bestuurskundigen in het publieke debat! 

Add a Comment

Name (required)

E-mail (required)

Your own avatar? Go to www.gravatar.com

Remember me
Notify me by e-mail about comments